Waarom we AI-chatbots niet controleren (en hoe wel)
OOK: de boekpresentatie van This is not AI, hoe snel AI echt doorbreekt, AI bakt brood en wat AI-ontslagen niet opleveren
Slimmer werken om leuker te leven. Elke week jouw 3-minuten boost met slimme tips & AI.
Zaterdag stond ik in de Volkskrant. Kop: “AI? Controleer alles.” Vraag is alleen: doen we dat eigenlijk?
Ik moest direct denken aan de rector van de Universiteit Gent die vorig jaar september in haar inauguratiespeech Einstein en filosoof Hans Jonas citeerde. Klonk perfect. Behalve dat AI beide citaten had verzonnen. En zij ze niet had gecheckt.
⚡️ The Shortcut: drie checks die geen extra werk voelen
Het is ook niet gek dat het haar overkwam. AI-chatbots klinken zelfverzekerd en geloofwaardig. Twee op de drie Nederlandse werknemers gebruikt AI-output zonder te checken, blijkt uit KPMG-onderzoek. De meesten weten heus wel dat checken slim is, ook de doorgewinterde gebruikers onder ons. Maar onder tijdsdruk slaan we het toch over. Tijdwinst voelt belangrijker dan zekerheid.
Komt AI met een citaat, statistiek, datum of historisch feit? Drie dingen die ik zelf doe.
Vraag om de bron (en ga naar de bron)
Een chatbot die om bronnen wordt gevraagd, geeft je nog steeds een gegenereerd antwoord. Soms zijn die bronnen ook verzonnen. Specificeer dus wat je wilt en klik door, bijvoorbeeld zo:
“Geef me de directe link naar de bron van deze claim. Het moet een peer-reviewed onderzoek, een erkende nieuwsbron of een officiële instantie zijn. Geen blogpost of forum.”
Vrijwel alle chatbots (ChatGPT, Claude, Gemini, Perplexity) geven tegenwoordig klikbare bronnen. Klik ‘m aan. Lees twee minuten. Bij de rector had één klik op “Hans Jonas, München, 1979” haar gered.
Vraag of het een feit is of een aanname.
“Is dit een feit dat je kunt verifiëren met een betrouwbare bron, of jouw inschatting op basis van patronen? Wees eerlijk.”
Klinkt als een rare vraag aan een chatbot. Werkt verrassend goed. AI moet zichzelf classificeren en geeft vaak toe wanneer iets gokwerk is. Je filtert daarmee de bluf-claims uit het echte materiaal.
Zet chatbots tegen elkaar
Vraag iets in Claude? Plak het antwoord in ChatGPT. Of een andere chatbot.
“Een andere chatbot beweerde het volgende: [antwoord plakken]. Klopt dit feitelijk? Onderbouw of weerleg, en geef bronnen die ik kan natrekken.”
Verschillende modellen verzinnen niet hetzelfde. Als ze het oneens zijn, weet je dat er iets schuurt. Inconsistentie wijst je op een mogelijke fout. Reden genoeg om even dieper te kijken!
Reality check
Werkt voor citaten, cijfers, namen, jaartallen, wetsartikelen, recepten, alles wat AI als feit presenteert. Kost je een halve minuut per check. Beter dan een blunder op een belangrijk moment.
En ook met deze checks gaat het soms mis. Logisch. Dit is een nieuwe manier van werken en we zijn allemaal aan het oefenen. Wees daarom een beetje aardig voor jezelf en voor de ander als het toch fout gaat.
Slim werken betekent dat AI je tijd levert. Wat je daarna met die tijd doet, dat is jouw werk.
What a day!
Gisteravond was de boekpresentatie van This is not AI. Ik ben nog een beetje aan het landen. Het was geweldig. Maar ook enorm spannend en persoonlijk. Het is toch je werk, je visie, jezelf in boekvorm.
This is not AI gaat over hoe je AI slim gebruikt en zelf blijft nadenken, precies waar deze nieuwsbrief ook over gaat. Het boek bevat veel praktische tips en is gebaseerd op psychologie en wetenschap.
Meer lezen? Je vindt het boek:
→ Managementboek.nl
→ Bol.com
→ De boekhandel om de hoek
Besteld? Dan kun je meedoen aan het lunchwebinar op 19 mei. Reageer op deze mail met je bestelbewijs en je wordt toegevoegd aan het webinar.
🗞️ Nieuws van de week
AI verspreidt zich sneller dan internet of pc, maar minder dan je denkt
Volgens het Stanford AI Index 2026 gebruikt 53 procent van de wereldbevolking inmiddels generatieve AI. Sneller dan het internet en de pc ooit. Maar in West-Europa zit het regelmatig gebruik nog tussen de 40 en 48 procent. We praten er duidelijk meer over dan we het echt gebruiken.
Bron: Stanford HAI
AI inzetten en mensen ontslaan? Levert weinig op
Gartner ondervroeg 350 bestuurders over hun AI-strategie. Tachtig procent van de bedrijven die autonome AI inzetten, krompen ook personeel in. Maar betere resultaten leverde dat nauwelijks op. De winnaars zijn juist de bedrijven die investeren in mensen, vaardigheden en duidelijke regels rondom AI.
Bron: Computable
Albert Heijn laat AI brood bakken
AH zet vanaf deze week in alle Nederlandse winkels een AI-systeem in op de broodafdeling. Dat voorspelt per filiaal hoeveel brood er nodig is en verlaagt de prijs automatisch als er overschotten dreigen. Goed voor 2 miljoen kilo minder weggegooide krentenbol per jaar, en een aanbieding op je tijgerbrood om vier uur 's middags.
Bron: MarketingTribune
Tot volgende week!
Liefs, Sanne
Meer weten?
→ Sanne op LinkedIn en Instagram
→ theshortcut.nl voor lezingen en workshops
→ sannecornelissen.nl